Εγγραφή | Χάσατε τον κωδικό;

 
Ανάλυση και εκυπώσεις

Ανάλυση - Τι είναι και πως επηρεάζει την οθόνη, τις φωτογραφίες και τις εκτυπώσεις μας.
Το άρθρο αυτό γράφτηκε για να βοηθήσει τους αρχάριους χρήστες των υπολογιστών και των ψηφιακών φωτογραφικών μηχανών, να εξοικειωθούν με την ανάλυση και να καταλάβουν το ρόλο που αυτή παίζει στα ψηφιακά μέσα. Ακόμα και έμπειροι χρήστες όμως μπορούν να αποκομίσουν κάτι από αυτό, ιδιαίτερα από την τελευταία ενότητα που αναφέρεται στις εκτυπώσεις.

Ανάλυση οθόνης

Γενικά την ανάλυση την εκφράζουμε σαν αριθμό στηλών που απαρτίζουν το πλάτος W(επί) τoν αριθμό των γραμμών που απαρτίζουν το ύψος H(WxH, π.χ. 800x600). Η τομή μιας γραμμής με μία στήλη αποτελούν το εικονοστοιχείο (pixel), που είναι και η ελάχιστη οπτική πληροφορία την οποία μπορούμε να χρωματίσουμε μοναδικά στις οθόνες μας. Είναι σαν ένα πολύ μικρό χρωματισμένο τετραγωνάκι.

Ας πούμε ότι στην οθόνη μας έχουμε ανάλυση 1024x768. Αυτό σημαίνει ότι η οθόνη μας έχει χωριστεί σε 1024 στήλες και 768 γραμμές. Μία οριζόντια γραμμή πλάτους 1 εικονοστοιχείου αποτελείται από 1024 (εικονοστοιχεία) και μία κάθετη γραμμή αποτελείται από 768. Χρωματίζοντας κατάλληλα τα εικονοστοιχεία αυτά, η οθόνη μας συνθέτει το γραφικό περιβάλλον που βλέπουμε στον υπολογιστή μας. Επειδή η σχέση πλάτους/ύψους των οθονών του υπολογιστή είναι 4/3, την ίδια αντιστοιχία διατηρούν και οι αναλύσεις που μπορούμε να εφαρμόσουμε. Για παράδειγμα στην ανάλυση 1024x768 είναι 768 = 1024 * 3/4. Διαφορετικά τα εικονοστοιχεία δεν θα είχαν τετράγωνο σχήμα δημιουργώντας προβλήματα απεικόνισης. Το πραγματικό μέγεθος των εικονοστοιχείων δεν είναι σταθερό. Αν δηλαδή εφαρμόσουμε ανάλυση 1024x768 σε μία οθόνη 17 ιντσών και σε μία οθόνη 15 ιντσών τότε τα γραφικά στην οθόνη των 15 ιντσών θα φαίνονται μικρότερα. Αυτό συμβαίνει γιατί σε μικρότερη επιφάνεια πρέπει να εμφανισθεί ο ίδιος αριθμός εικονοστοιχείων. Κάτι τέτοιο έχει ως αποτέλεσμα μικρότερο μέγεθος στα εικονοστοιχεία.

Αν τώρα χρησιμοποιήσουμε μεγαλύτερη ανάλυση στην ίδια οθόνη, τότε αποκτάμε περισσότερο χώρο εμφάνισης αλλά μικρότερα γραφικά. Για να χωρέσουν περισσότερα εικονοστοιχεία στην ίδια επιφάνεια, αναγκαστικά μειώνεται το μέγεθός τους. Το πραγματικό μέγεθος των αντικειμένων που βλέπουμε στην οθόνη μας είναι σταθερό. Για παράδειγμα ένα εικονίδιο έχει μέγεθος 30x30 εικονοστοιχεία. Αφού τα εικονοστοιχεία μίκρυναν σε μέγεθος είναι επόμενο να βλέπουμε μικρότερο και το αντικείμενο. Εμφανίζοντας όμως μικρότερα τα αντικείμενα έχουμε τη δυνατότητα να βλέπουμε περισσότερα στον ίδιο χώρο. Κατά κάποιο τρόπο, μεγαλώνουμε δηλαδή την επιφάνεια εργασίας. Συμπερασματικά θα λέγαμε, ότι για δεδομένο μέγεθος οθόνης, μεγαλύτερη ανάλυση σημαίνει μεγαλύτερη επιφάνια εργασίας αλλά και μικρότερα αντικείμενα. Επειδή μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις δείτε την παρακάτω :

Παρατηρήστε ότι σε μικρές αναλύσεις δεν εμφανίζονται όλα τα περιεχόμενα του παραθύρου. Δείτε επίσης ότι τα εικονίδια εμφανίζονται όλo και μικρότερα όσο μεγαλώνει η ανάλυση.

Οι μεγάλες αναλύσεις μας βοηθάνε να εργαστούμε πιο άνετα, αφού μπορούμε να δούμε περισσότερα πράγματα στην οθόνη μας χωρίς να σκρολάρουμε πάνω-κάτω ή δεξιά-αριστερά. Ωστόσο, για κάθε μέγεθος οθόνης, υπάρχει και μία ιδανική ανάλυση, που αποτελεί την χρυσή τομή ανάμεσα στο μέγεθος των απεικονιζόμενων γραφικών και του χώρου εργασίας. Στις οθόνες 15, 17 και 19 ιντσών οι συνηθέστερες αναλύσεις είναι 800x600, 1024x768 και 1280x960 αντίστοιχα. Οι αναλύσεις αυτές θεωρούνται οι ελάχιστες για το κάθε μέγεθος οθόνης. Μπορούμε να ανεβάσουμε την ανάλυση της οθόνης μας, συνήθως όμως, πρέπει να κάνουμε και κάποιες επιπλέον επεμβάσεις για να μπορούμε να δουλέψουμε πιο άνετα. Για παράδειγμα αν θέλουμε σε μία οθόνη 15 ιντσών να βάλουμε ανάλυση 1024x768, θα ήταν καλό να θέσουμε και μεγάλη γραμματοσειρά για τα γράμματα (large fonts). Σε διαφορετική περίπτωση τα γράμματα θα φαίνονται πολύ μικρά και θα μας κουράζουν στο διάβασμα.

Εκτός από την ανάλυση μπορεί να έχετε ακούσει και για το βάθος χρώματος. Όπως είπαμε, κάθε εικονοστοιχείο μπορεί να χρωματιστεί διαφορετικά. Το πλήθος των χρωμάτων από το οποίο μπορούμε να επιλέξουμε για ένα εικονοστοιχείο καλείται βάθος χρώματος. Συνήθεις τιμές είναι τα 256 (8bit*), 65536(16bit) και 16,7 εκατομμύρια (24bit) χρώματα. Τα 24bit αναφέρονται και σαν "πραγματικό χρώμα" (true color)** γιατί θεωρείται ότι το ανθρώπινο μάτι δεν δύναται να ξεχωρίσει περισσότερες διαβαθμίσεις.

* Το bit, είναι η ελάχιστη μονάδα πληροφορίας στους υπολογιστές. Κάθε bit μπορεί να πάρει δύο τιμές, το 0 και το 1. Αυτό σημαίνει ότι αν δεσμεύσουμε 8bits για να αποθηκεύσουμε το χρώμα κάθε εικονοστοιχείου, τότε έχουμε 28 = 256 χρώματα (συνδυασμούς).

** Λόγω της προόδου της τεχνολογίας των υπολογιστών το βάθος χρώματος που επιτρέπουν σήμερα είναι 32 ή και περισσότερα bit. Πρόκειται όμως περισσότερο για πλεονασμό παρά για πραγματική ανάγκη για τόσο μεγάλο βάθος χρώματος).

Για να αλλάξετε την ανάλυση της οθόνης σας κάντε δεξί κλίκ σε ένα ελεύθερο μέρος της επιφάνειας εργασίας και επιλέξτε "ιδιότητες" (properties). Στο παράθυρο που θα εμφανιστεί επιλέξτε την καρτέλα "ρυθμίσεις" (settings). Στο κάτω μέρος αυτής μπορείτε να θέσετε την ανάλυση που θέλετε αλλά και το βάθος χρώματος. Αν στην ίδια καρτέλα πατήσετε το πλήκτρο "για προχωρημένους" (advanced ...), μπορείτε να θέσετε και το μέγεθος της γραμματοσειράς. Πατήστε "οκ" ή "εφαρμογή" για να εφαρμόσετε τις αλλαγές που κάνατε. Αν έχετε κάνει αλλαγές και στο μέγεθος της γραμματοσειράς ίσως χρειαστεί να κάνετε επανεκκίνηση τον υπολογιστή σας για να εφαρμοστούν.

Σημείωση : Για την ποιότητα της απεικόνισης στην οθόνη μας, πολύ σημαντική, είναι η κάθετη συχνότητα σάρωσης. Κάθε μοντέλο οθόνης υποστηρίζει διαφορετικές συχνότητες για διαφορετικές αναλύσεις. Για να έχουμε σταθερή και ξεκούραστη εικόνα θα πρέπει για την ανάλυση που θα επιλέξουμε να έχουμε τουλάχιστον 85Ηz. Οι αντιστοιχίες των αναλύσεων και των μέγιστων συχνοτήτων, αναφέρονται στο εγχειρίδιο της οθόνης.

Ψηφιακές εικόνες και ανάλυση

Μία ψηφιακή εικόνα αποτελείται από εικονοστοιχεία. Οι διαστάσεις μιας φωτογραφίας εκφράζονται με τον ίδιο τρόπο που εκφράζεται και η ανάλυση μιας οθόνης. Δηλαδή σε αριθμό στηλών x αριθμό γραμμών που την αποτελούν. Αντίθετα με την ανάλυση των οθονών, εδώ δεν υφίσταται ο περιορισμός της σχέσης πλάτους / ύψους. Μπορούμε δηλαδή να έχουμε εικόνες με οποιοδήποτε αριθμό εικονοστοιχείων (π.χ. 512x500).

Μία ψηφιακή φωτογραφία μπορεί να προκύψει είτε από μία ψηφιακή φωτογραφική μηχανή είτε από μία τυπωμένη φωτογραφία την οποία θα ψηφιοποιήσουμε με τη βοήθεια ενός σαρωτή. Και στις δύο περιπτώσεις τα αναλογικά δεδομένα πρέπει να ψηφιοποιηθούν. Δεν θα μπω σε τεχνικές λεπτομέρειες, απλά θα πω ότι το κάδρο που βλέπει ο φακός της μηχανής χωρίζεται σε πολύ μικρά κομματάκια (εικονοστοιχεία), για κάθε ένα από τα οποία αποθηκεύεται το χρώμα τους. Όπως καταλαβαίνεται, όσο περισσσότερα τα κομματάκια που χωρίζεται μία αναλογική εικόνα τόσο μεγαλύτερη ευκρίνεια αποκτά, αφού το μάτι, από κάποιο σημείο και έπειτα δεν είναι δυνατόν να δει ατέλειες. Τέτοιες ατέλειες είναι ιδιαίτερα ορατές σε καμπύλες και σε υφές.

Στην παραπάνω εικόνα φαίνονται δύο τμήματα που προέκυψαν από δύο φωτογραφίες. Η μία ανάλυσης 640x480 και η άλλη 2048x1536. Έτσι θα φαίνονταν το κομμάτι από την πρώτη αν το προβάλαμε στην οθόνη μας στο ίδιο μέγεθος με αυτό της δεύτερης. H διαφορά στην ποιότητα είναι νομίζω εμφανής.

Οι διαστάσεις μιας φωτογραφίας παραμένουν σταθερές ανεξάρτητα από την ανάλυση που έχουμε στην οθόνη μας. Αν για παράδειγμα στην οθόνη μας έχουμε ανάλυση 800x600 και εμφανίσουμε στο πραγματικό της μέγεθος, μία εικόνα διαστάσεων 1024x768, τότε μόνο ένα τμήμα αυτής θα είναι κάθε φορά ορατό. Αντίστοιχα, αν εμφανίσουμε μία εικόνα 640x480 τότε θα υπάρχει κενός χώρος γύρω από την εικόνα.

Φυσικά υπάρχουν προγράμματα που μας επιτρέπουν να δούμε τις εικόνες στο μέγεθος που εμείς θέλουμε. Προσέξτε όμως ότι το μέγεθος στο οποίο βλέπουμε μία φωτογραφία δεν αλλάζει τις πραγματικές διαστάσεις της. Για να πετύχουμε κάτι τέτοιο θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τη συγκεκριμένη λειτουργία ενός προγράμματος επεξεργασίας εικόνας. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται συνήθως resampling και γίνεται με ειδικούς αλγορίθμους.

Επίσης όπως και στις οθόνες, οι φωτογραφίες έχουν και ένα συγκεκριμένο βάθος χρώματος. Οι κατηγορίες είναι ίδιες με αυτές των οθονών, δηλαδή 8, 16 ή 24bit. Ο συνδυασμός των διαστάσεων της φωτογραφίας και του βάθους χρώματος μπορεί να μας δώσει και το μέγεθος που καταλαμβάνει μία φωτογραφία στο σκληρό μας δίσκο. Αν για παράδειγμα έχουμε μία φωτογραφία 1600x1200 τότε σημαίνει ότι αποτελείται από 1600 x 1200 = 1 920 000 εικονοστοιχεία. Αν έχει και βάθος χρώματος 24bit τότε σημαίνει ότι για κάθε ένα από αυτά τα 1.92εκ. εικονοστοιχεία πρέπει να αποθηκεύσουμε 24bit πληροφορίας για το χρώμα τους. Δηλαδή πρέπει να χρησιμοποιήσουμε 1.920.000 x 24bits = 46.080.000 bits = 5.760.000 bytes = 5625kb = 5.5MB *. Το μέγεθος αυτό είναι σε ασυμπίεστη μορφή. Οι περισσότερες** ψηφιακές κάμερες χρησιμοποιούν κάποιους απωλεστικούς αλγορίθμους συμπίεσης με αποτέλεσμα τα αρχεία που παράγουν να είναι σημαντικά μικρότερα. Για παράδειγμα η ίδια φωτογραφία από μία ψηφιακή φωτογραφική μηχανή θα είχε μέγεθος περίπου 800kb με πολύ μικρή απώλεια ποιότητας.

* Ένα byte είναι 8 bits, ένα kilobyte είναι 1024bytes και ένα MB είναι 1024kb.

** Υπάρχουν και μηχανές που δίνουν τη δυνατότητα αποθήκευσης των φωτογραφιών σε μη απωλεστικά φορμάτ αρχείων, όπως π.χ. tiff και raw.

Η συνολική ποιότητα της φωτογραφίας δεν κρίνεται μόνο από την ανάλυση της αλλά και από τον βαθμό συμπίεσης που έχει υποστεί. Γενικά όμως όσο μεγαλύτερη ανάλυση τόσο καλύτερη ποιότητα και ευκρίνεια έχει μία φωτογραφία.

Στις ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές οι αναλύσεις εκφράζονται σε MegaPixel (MP ή απλά Μ). Τα MP προκύπτουν αν κάνουμε τον πολλαπλασιασμό της ανάλυσης W x H. Π.χ. μία φωτογραφική μηχανή των 3.2M βγάζει φωτογραφίες ανάλυσης 2048x1536, γιατί 2048χ1536 = 3.145.728. Στον παρακάτω πίνακα φαίνονται τα MP και οι αναλύσεις στις οποίες αντιστοιχούν (10/01/2003) .

MegaPixelΑνάλυση παραγόμενων φωτογραφιών
0.3640 x 480
0.5800 x 600
0.81024 x 768
1.31280 x 960
2.11600 x 1200
3.22048 x 1536
42272 x 1704
52560 x 1920
7.53200 x 2400
114064 x 2704

Aν κάνετε τους πολλαπλασιασμούς θα διαπιστώσετε ότι δεν αντιστοιχούν πάντα με τον ακριβή αριθμό των διαφημιζόμενων megapixel.

Ανάλυση και εκτυπώσεις

Πήρατε την καινούρια σας ψηφιακή και αφού τραβήξατε μερικές πανέμορφες φωτογραφίες είστε έτοιμοι να κάνετε τις πρώτες σας εκτυπώσεις. Σε τι μέγεθος όμως θα τις εκτυπώσετε; Μέχρι ποιο μέγεθος πρέπει να τις τυπώσετε ώστε να μην χάσετε σε ποιότητα;

Για να γίνουν αυτά κατανοητά αρκεί να εισάγουμε ένα νέο όρο. Τα ppi ή αλλιώς pixels per inch (εικονοστοιχεία ανά ίντσα). Όταν εκτυπώνουμε μία φωτογραφία, τα ppi καθορίζουν πόσα εικονοστοιχεία από την εικόνα θα χρησιμοποιηθούν, για να εκτυπωθεί μία τετραγωνική ίντσα. Για να γίνει κατανοητό ας δούμε ένα παράδειγμα. Έστω ότι θέλουμε να τυπώσουμε μία φωτογραφία διαστάσεων 1600x1200 και βάλουμε 300ppi. Για να βρούμε τις διαστάσεις τις εκτυπούμενης φωτογραφίας σε ίντσες αρκεί να διαιρέσουμε το πλάτος και το ύψος με τον αριθμό των ppi. Δηλαδή η συγκεκριμένη φωτογραφία θα εκτυπωθεί σε διαστάσεις (1600 / 300 =) 5.33 x 4 ίντσες (= 1200 / 300). Αν θέλουμε να βρούμε τις διαστάσεις σε εκατοστά, αρκεί να πολλαπλασιάσουμε με το 2.54, άρα έχουμε 13.5 x 10.2 cm.

Στο σημείο αυτό επειδή γενικά επικρατεί μία σύγχυση όσον αφορά στα ppi και τη σχέση τους με τα dpi, θα σας προτρέψω να διαβάσετε μία λεπτομερέστατη ανάλυση που έγραψε ο Μιχάλης Βλαστός και βρίσκεται στο τέλος αυτού του άρθρου. Με δυό λόγια, τα ppi είναι αυτά που καθορίζουν τελικά το μέγεθος της εκτύπωσης, Ανεξάρτητα από το πόσα dpi θα εκτυπώσει το εκτυπωτικό μηχάνημα. Ο αριθμός των dpi στα οποία πρέπει να εκτυπωθεί μία εικόνα για να αναπαραστήσει σωστά τα ppi που έχουν οριστεί, εξαρτάται κάθε φορά από την τεχνολογία εκτύπωσης.

Τα 300ppi δεν τα επιλέξαμε τυχαία στο παραπάνω παράδειγμα. Στα 300dpi τυπώνουν τα φωτογραφεία και γενικά τόσα θεωρούνται ότι είναι υπεραρκετά για να μην έχει διαφορά η φωτογραφία με μία αντίστοιχη που εκτυπώθηκε από κλασσική μηχανή με φιλμ. Όπως βλέπουμε δηλαδή, μία ψηφιακή μηχανή των 2.1ΜP και πάνω, επαρκεί για να μας δώσει φωτογραφίες, που δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν από τις κλασσικές. Ένα επίσης αποδεκτό όριο εκτύπωσης είναι τα 200dpi.

Για να βλέπετε κάθε φορά το μέγεθος στο οποίο θα εκτυπωθεί η φωτογραφία σας μπορείτε να χρησιμοποιήσετε κάποιο από τα γνωστά προγράμματα επεξεργασίας εικόνας όπως το adobe photoshop ή το paint shop pro. Για το photoshop, πηγαίνετε στο μενού image->image size. Στο πλαίσιο διαλόγου που θα εμφανιστεί βεβαιωθείτε ότι δεν είναι τσεκαρισμένο το "resample image” και εκεί που λέει resolution βάλτε τα ppi στα οποία επιθυμείτε να εκτυπωθεί η φωτογραφία. Ακριβώς από πάνω, στα πεδία “width” και “height” εμφανίζονται οι διαστάσεις εκτύπωσης σε ίντσες. Με την κατάλληλη επιλογή βλέπετε τις διαστάσεις και σε εκατοστά. Η σχέση ppi και εκτυπούμενων διαστάσεων είναι αντιστρόφως ανάλογη. Δηλαδή όσο περισσότερα ppi τόσο μικρότερες διαστάσεις. Αντίθετα η σχέση ppi και ποιότητας είναι ανάλογη, που σημαίνει ότι όσο περισσότερα ppi τόσο καλύτερη ποιότητα. Γενικά πάντως να θυμάστε ότι δεν έχει νόημα να ξεπεράσετε τα 300 ppi στις εκτυπώσεις σας.

Το μέγεθος εκτύπωσης μπορούμε να το ορίσουμε και με διάφορους άλλους τρόπους, όπως ας πούμε τους drivers του εκτυπωτή. Ο τρόπος με τα ppi όμως είναι ο πιο σωστός και μας δίνει πραγματικό έλεγχο στα χέρια μας. Λάβετε υπόψιν σας ότι για να κάνετε ποιοτικές εκτυπώσεις στο σπίτι σας δεν αρκεί μόνο να ορίσετε σωστά τα ppi. Το σημαντικότερο ρόλο παίζει η ποιότητα του χαρτιού στο οποίο θα εκτυπώσετε. Μην περιμένετε δηλαδή φωτογραφική ποιότητα τυπώνοντας σε απλό φωτοτυπικό χαρτί.

Εκτυπώσεις σε φωτογραφείο

Τι γίνεται όταν θέλετε να δώσετε τις φωτογραφίες σας για εκτύπωση σε φωτογραφείο; Χρειάζεται να κάνετε πρώτα κάποιες ενέργειες; Τι σημαίνει fit-in και fill-in; Η αυθεντία που ακούει στο διαδικτυακό όνομα Μπάρμπα-Γιάννης έχει τις απαντήσεις (αυτούσιο τμήμα από το φόρουμ) :

"Κατά πρώτον οι αναλογίες της φωτογραφίας 10x15 δεν "ταιριάζουν" με την ανάλυση 1600x1200 και γενικότερα με το καρέ των περισσότερων ψηφιακών μηχανών. Το 10x15 είναι πιο "μακρύ" από το 1600x1200. Έχεις λοιπόν δύο επιλογές.

1] Κροπάρεις (κόβεις) τις φωτογραφίες όπου και όπως θέλεις εσύ στα 1600x1070 pixels χωρίς να πειράξεις τα ppi και τις πας για εκτύπωση FILL-IN. Σε διαφορετική περίπτωση το μηχάνημα κόβει συμμετρικά τα παραπανίσια pixels πάνω και κάτω για να γεμίσει το μήκος (15) του χαρτιού.

2] Δίνεις τις φωτογραφίες σου όπως είναι στο εργαστήριο και τους λες να τις τυπώσουνε FIT-IN (κατανοητό τι σημαίνει νομίζω) οπότε παίρνεις μια εκτύπωση 10x13,4 περίπου σε χαρτί 10x15, δηλαδή με δύο λευκές λουρίδες των 0,8 πόντων (8 χιλιοστά κενό) δεξιά κι αριστερά. Αυτός είναι και ο μόνος τρόπος να τυπώσεις τη φωτογραφία σου ολόκληρη σε αυτή τη διάσταση χαρτιού.

Εάν στο εργαστήριο που πας αρχίσουνε τα μα και μου και σούπα μούπες, αφού τους αρχίσεις με το ευγενικό και φτάσεις λίιιιιιιγο πριν τις κουτουλιές πήγαινε αλλού. Τα fit-in και fill-in (στο Frontier) είναι σ' ένα απλό drop-down μενού τριών επιλογών ακριβώς δεξιά από τον κατάλογο αρχείων για εκτύπωση... Μπορείς να τους το πεις και αυτό!

Υπενθυμίζω πως το image resize του Photoshop είναι ό,τι χειρότερο... Αφήστε τα ψηφιακά εκτυπωτήρια να φτιάξουν τις διαστάσεις, δίνοντας εικόνες με σωστή αναλογία για το χαρτί που θέλουμε να τυπώσουμε κάθε φορά εάν δεν θέλουμε να κόβεται το κάδρο μας. Η ποιότητα των μηχανημάτων σ' αυτόν τον τομέα (αλγόριθμοι interpolation) είναι εκπληκτική!

Συνοψίζοντας λοιπόν, η εκτύπωση 10x15 αντιστοιχεί σε 1600x1070 pixels. Οτιδήποτε διαφορετικό (κρατώντας το 1600 σταθερό) σημαίνει λευκές γραμμές ή κόψιμο θέματος.

Όσο για το μέγεθος της εκτύπωσης που μπορείς να κάνεις, μια δοκιμή θα σε πείσει! Πάντως, ακόμα και στο 20x25 με 2 μεγαπίξελ θα πετύχεις φοβερή ποιότητα (στο Frontier και στα Kodak που έχω εμπειρία τουλάχιστον)."

Γιατί χρειαζόμαστε τελικά μεγάλες αναλύσεις;

Θα μπορούσε να πει κάποιος ότι για να βλέπουμε τις φωτογραφίες στον υπολογιστή μας ή να τις στέλνουμε σε φίλους με email τα 0.8 MP είναι αρκετά. Ακόμα και για εκτυπώσεις σε φωτογραφείο τα 2.1 ή ακόμα και τα 1.3 MP δίνουν πολύ ικανοποιητικά αποτελέσματα. Σε τι λοιπόν χρησιμεύουν οι μεγαλύτερες από 2.1MP αναλύσεις; Ιδού μερικοί λόγοι ύπαρξής τους :

Από εικόνες μεγάλων αναλύσεων μπορούμε να παράγουμε μικρότερες που δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν από αυτές που θα έβγαιναν από μία μηχανή χαμηλής ανάλυσης. Αντίθετα από εικόνες μικρής ανάλυσης δεν μπορούμε να πάμε σε μεγαλύτερης χωρίς να χάσουμε σημαντικό μέρος από την ευκρίνεια και την ποιότητα της εικόνας. Αυτό συμβαίνει γιατί είναι πολύ πιο εύκολο να "πετάξουμε" πληροφορία από την ήδη υπάρχουσα παρά να εφεύρουμε. Το μόνο μειονέκτημα των εικόνων υψηλής ανάλυσης, είναι ότι καταλαμβάνουν μεγαλύτερο χώρο στα αποθηκευτικά μέσα των ψηφιακών μηχανών. Με δεδομένο όμως τα μεγάλα μεγέθη που είναι σήμερα διαθέσιμα (μέχρι και 1GB CF ή microdrive), αλλά και τις καλές τιμές με συνεχώς πτωτικές τάσεις, δεν είναι πια ιδιαίτερο πρόβλημα.

Ένα άλλο σημαντικό πλεονέκτημα που μας δίνουν οι υψηλές αναλύσεις είναι ότι μας δίνουν το περιθώριο του κοψίματος των φωτογραφιών. Αν για παράδειγμα δεν πέτυχε το κάδρο μας, μπορούμε να κόψουμε και να εκτυπώσουμε, μόνο το τμήμα της φωτογραφίας που μας ενδιαφέρει και να έχουμε ακόμη, έναν ικανοποιητικό αριθμό ΜP ώστε να βγει με καλή ποιότητα η φωτογραφία μας. Τέλος, οι μεγάλες αναλύσεις, μας δίνουν τη δυνατότητα να τυπώσουμε σε μεγέθη μεγαλύτερα από το κλασσικό 15x10 εκατοστά όπως ας πούμε A4. Οι τάσεις δείχνουν ότι τα 4MP θα είναι το standard για οικιακή χρήση τα επόμενα χρόνια. Περισσότερα από 4MP είναι μάλλον για τους επαγγελματίες που χρειάζονται να τυπώνουν ακόμα και σε μέγεθος αφίσας και με ακόμα περισσότερα από 300dpi.

PPI και DPI. Ποιες οι διαφορές τους και ποια η αναλογία τους; Αυτούσιο κομμάτι από το φόρουμ στο οποίο ο Dr.Michael (Μιχάλης Βλαστός) τα αναλύει ενδελεχώς :

"Pixel : To pixel είναι ένα πλήρως έγχρωμο σημείο σε ένα τετραγωνισμένο πλέγμα. Είναι η βασική μονάδα για τις ψηφιακές φωτογραφίες. Κάθε pixel σχετίζεται με διάφορες πληροφορίες για τον καθορισμό του χρώματός του και την πυκνότητα. Για παράδειγμα, στην κωδικοποίηση RGB, αν κάθε βασικό χρώμα (ένα εκ των κόκκινο, πράσινο, μπλε) χρειάζεται 8 bits, ο ορισμός του χρώματος ενός pixel απαιτεί 3*8=24 bits.

PPI: Pixels Per Inch. To PPI δεν είναι η μέτρηση της ανάλυσης μιας φωτογραφίας. Η ανάλυση μιας ψηφιακής φωτογραφίας είναι ο συνολικός αριθμός των pixels στην εικόνα (π.χ. 3 εκατομμύρια pixels). PPI είναι η μέτρηση της πυκνότητας των pixels που ΣΚΟΠΕΥΟΥΜΕ να δώσουμε στις φωτογραφίες μας για αναπαραγωγή αυτών σε κάποιο μέσο. Έτσι, μια φωτογραφία των 3 MP, θα ήταν ας πούμε περίπου 2000Χ1500 σε pixel πλέγμα και όταν αναπαραχθεί στα 300 PPI θα δώσει 6.66Χ5 inches αναπαραγωγή δηλαδή περίπου 17Χ13 cm. Αν αλλάξουμε το PPI, δεν αλάζουμε την ανάλυση της φωτογραφίας αλλά το μέγεθος της αναπαραγωγής της. Δεν μπορούμε να αλλάξουμε την πυκνότητα της αναπαραγωγής μιας ψηφιακής φωτογραφίας κρατώντας σταθερό το μέγεθος αναπαραγωγής, εκτός και αν αλλάξουμε την ανάλυση της φωτογραφίας (το συνολικό αριθμό των pixels) με interpolation (μειώνοντας ή μεγεθύνοντας).

DPI : Dots Per Inch. To DPI είναι η μέτρηση της περιεκτικότητας της ανάλυσης της συσκευής αναπαραγωγής, υποθέτοντας ότι η συσκευή αναπαραγωγής (εκτυπωτής, οθόνη) δημιουργεί με ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΗ-ΑΝΤΙΠΑΡΑΒΟΛΗ ατομικά στοιχεία αναπαραγωγής που καλούνται dots. Για παράδειγμα, ένας εκτυπωτής inkjet EPSON ή HP με περιεκτικότητα ανάλυσης 1200 DPI, σημαίνει ότι ο εκτυπωτής αυτός είναι ικανός να βάλει 1200 αντιπαρατιθέμενα dots ανά ίντσα (dpi).

Τώρα, ποια είναι η σχέση μεταξύ PPI, δηλαδή την προτιθέμενη πυκνότητα αναπαραγωγής σε pixels ανά ίντσα, και του DPI, δηλαδή την περιεκτικότητα της αναπαραγωγής σε dots ανά ίντσα; Μερικοί αν όχι οι περισσότεροι τα μπερδεύουν αυτά τα δύο μεγέθη. Για να γίνει πλήρως κατανοητό, το πρώτο που πρέπει να κάνουμε είναι να ορίσουμε τι σημαίνει "dot". Η έκπληξη είναι ότι η λέξη έχει αρκετά διαφορετικές σημασίες ανάλογα με τη συσκευή αναπαραγωγής και αυτό εξηγεί και τo όποιο μπέρδεμα.

DOT : Για απεικόνιση RGB, το "dot" είναι ένα πλήρως έγχρωμο στοιχείο αποτέλεσμα της συνεύρεσης τριών βασικών χρωματικών σημείων (RGB). Έτσι, για την οθόνη μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ένα dot για να απεικονίσουμε ένα pixel, αλλά ένα pixel συνήθως μπορεί να αποδωθεί από ένα dot βέβαια. Μια σύγχρονη οθόνη έχει μια στάνταρ περιεκτικότητα ανάλυσης 96 DPI. Αν απεικονίσουμε μια ψηφιακή φωτογραφία σε πλήρες μέγεθος (100% ή 1:1) σε μια οθόνη, αυτό σημαίνει ότι ταιριάζουμε την προτιθέμενη πυκνότητα αναπαραγωγής (PPI) και την περιεκτικότητα της ανάλυσης της οθόνης (DPI) και αναπαράγουμε την εικόνα με πυκνότητα 96 PPI. Το μέγεθος αυτής της 1:1 εικόνας αναπαραγόμενης στην οθόνη είναι το μέγεθος προερχόμενο από την αυθεντική ανάλυση (Χ x Υ pixels) διαιρούμενο διά 96

(Χ:96 x Y:96). Αν απεικονίσουμε τη φωτογραφία σε 200% (4 φορές μεγαλύτερη επιφάνεια), αυτό σημαίνει ότι χρησιμοποιούμε μία προτιθέμενη πυκνότητα αναπαραγωγής των 48 PPI, και κάθε pixel θα αναπαρίσταται από 4 dots (2 X 2) στα 96 DPI. Στο 400% (24 PPI) χρησιμοποιούμε 16 dots (4 Χ 4) στα 96 DPI για την απεικόνιση ενός pixel και τα pixels γίνονται αρκετά ορατά. Αν αντιθέτως θέλαμε να μειώσουμε το μέγεθος της αναπαραγώμενης εικόνας χωρίς να μειώσουμε την αρχική της ανάλυση, δηλαδή να την απεικονίσουμε στο 50% (4 φορές λιγότερη επιφάνεια από ότι στα 96 PPI), δεν μπορούμε απευθείας καθώς σε αυτή την περίπτωση το κάθε dot θα είχε να απεικονίσει 4 (τετράγωνο 2 Χ 2) pixels και δεν μπορούμε να απεικονίσουμε περισσότερα από ένα pixel ανά dot. Το πρόγραμμα επεξεργασίας (πχ Photoshop, PaintShopPro) δημιουργεί μια προσωρινή εικόνα μειωμένης ανάλυσης ώστε να επιτρέψει τέτοια περιορισμένη αναπαραγωγή στην οθόνη. Το Photoshop θα χρησιμοποιήσει μερικούς γρήγορους αλλά επαρκείς αλγόριθμους interpolation για να παράγει στρωτή μείωση, αλλά άλλα προγράμματα επεξεργασίας μπορεί απλά να προσπεράσουν ένα pixel για κάθε δύο pixels και η μειωμένη εικόνα να μην είναι ευκρινής.

DPI για εκτυπωτές εξάχνωσης (dye sub) : Το DPI σε αυτή την περίπτωση είναι το πλήρως έγχρωμο στοιχείο προερχόμενο από την ΥΠΕΡΕΚΘΕΣΗ των βασικών χρωματικών στοιχείων και δημιουργημένο από το πέρασμα της κεφαλής του εκτυπωτή από το ίδιο σημείο με διαφορετικό χρώμα κάθε φορά. Όπως και στην περίπτωση της οθόνης VGA, ένα dot είναι αρκετό να αναπαράγει ένα pixel, αλλά μόνο ένα pixel μπορεί να αναπαράγει ένα dot. Γενικά, οι εκτυπωτές εξάχνωσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν με διαφορετικές DPI αναλύσεις, και τα καλύτερα αποτελέσματα ώστε να μην διακρίνονται pixels στην εκτύπωση, είναι όταν χρησιμοποιείται ίδια PPI με DPI ανάλυση, ή η πυκνότητα PPI να είναι 2 φορές μικρότερη από την ανάλυση DPI με την υψηλότερη δυνατή DPI.

DPI για εκτυπωτές ψεκασμού μελάνης (inkjet) : Το DPI σε αυτή την περίπτωση είναι μια σταγόνα ενός βασικού χρώματος. Αυτή η περίπτωση είναι εντελώς διαφορετική από τις VGA οθόνες και από τους εκτυπωτές εξάχνωσης οπότε η αναλογία DPI=PPI είναι εντελώς λανθασμένη! Χρειάζονται πολλές σταγόνες για να παράγουν με ακρίβεια ένα pixel, και ο αριθμός αυτός εξαρτάται από τον εκάστοτε εκτυπωτή.

Αν η ανάλυση DPI στην οποία έχει ρυθμιστεί ένας εκτυπωτής ψεκασμού δεν είναι αρκετή ώστε να αναπαράγει με ακρίβεια την επιθυμητή πυκνότητα PPI που έχει προεπιλέξει ο χρήστης, η εκτύπωση που θα προκύψει θα έχει απώλεια ποιότητας καθώς ο εκτυπωτής δεν θα αναπαράγει επακριβώς κάθε pixel και έτσι τα pixels θα επικαλύπτονται (εκτός και αν το λογισμικό του εκτυπωτή μειώνει πρώτα την ανάλυση δηλαδή τον συνολικό αριθμό των pixels της εικόνας και κατόπιν την τυπώνει).

Αντιθέτως αν η DPI ανάλυση ενός εκτυπωτή ψεκασμού είναι πολύ υψηλή και η επιθυμητή PPI πυκνότητα είναι πολύ χαμηλή, ο εκτυπωτής θα χρησιμοποιήσει σε αυτή την περίπτωση πολλά dots για την αναπαραγωγή των pixels, και θα είναι εμφανή στην εκτυπωμένη εικόνα τα pixels (Έτσι η ανάγκη για καλούς αλγόριθμους interpolation προς αποφυγή τέτοιων φαινομένων είναι ορατή αφού ένας τέτοιος αλγόριθμος προσθέτει pixels εκεί που δεν υπάρχουν ώστε να αυξήσει την ανάλυση της εικόνας σε προκαθορισμένες τιμές PPI).

Ο αριθμός των σταγόνων που χρειάζονται για να αναπαράγουν επακριβώς ένα ξεχωριστό pixel μπορεί να διαφέρει από εκτυπωτή σε εκτυπωτή. Για τους εκτυπωτές που χρησιμοποιούν τα 3 βασικά χρώματα όπως οι HP για παράδειγμα, ο αριθμός των σταγόνων είναι 3Χ3=9 (ή 4Χ4=16 αν χρησιμοποιείται και το μαύρο μελάνι), και όχι 3 ή 4 φυσικά αφού κάθε pixel είναι ένα τετράγωνο σταγόνων και πρέπει να πολλαπλασιαστεί ο αριθμός των σταγόνων με τον αριθμό των διαστάσεων για να προκύψει ο συνολικός αριθμός των απαιτούμενων σταγόνων. Έτσι για εκτύπωση στα 300 PPI, χρειάζεται τουλάχιστον 900-1200 DPI. Στους εκτυπωτές όμως που χρησιμοποιούν 6 βασικά χρώματα όπως οι Epson για παράδειγμα, η ελάχιστη ανάλυση θα ήταν 1800-2100 DPI.

Συμπερασματικά να πούμε ότι η σύγχυση μεταξύ DPI και PPI μπορεί να αποφευχθεί αν κανείς διαπιστώσει ότι ένα dot δεν σημαίνει σε κάθε περίπτωση το ίδιο πράγμα και εξαρτάται από τη συσκευή αναπαραγωγής. Μερικές φορές μπορούμε να δεχτούμε ότι DPI=PPI αλλά και πάλι αυτό δεν συμβαίνει πάντα και μάλιστα ακόμα και σε συσκευές με αναλογία ένα pixel ανά dot."

FAQ για εκτυπώσεις σε φωτογραφείο

Έχω φωτογραφίες μικρής ή πολύ μεγάλης ανάλυσης, θα μπορέσω να τις εκτυπώσω σε φωτογραφείο;
Φυσικά και θα μπορέσετε. Απλά η ποιότητα εκτύπωσης θα είναι ανάλογη, της ανάλυσης των φωτογραφιών που θα δώσετε. Τα φωτογραφεία τυπώνουν με 300dpi ανάλυση. Αν η φωτογραφία που θα δώσετε δεν έχει την ακριβή ανάλυση που χρειάζεται για να τυπωθεί στο μέγεθος που θέλετε, τότε το μηχάνημα θα κάνει αυτόματα interpolation για να την φέρει στην ανάλυση που πρέπει.

Σε τι ανάλυση πρέπει να είναι οι φωτογραφίες μου για να πάρω το μέγιστο της ποιότητας που τυπώνουν τα φωτογραφεία;
Τα φωτογραφεία τυπώνουν στα 300dpi, επομένως για να πάρετε εκτυπώσεις διαστάσεων 4x6 ίντσες (15x10cm) με τη μέγιστη ποιότητα, οι φωτογραφίες σας πρέπει να έχουν ανάλυση 1800x1200. Προσοχή, αυτό δεν σημαίνει ότι φωτογραφίες μικρότερων ή μεγαλύτερων διαστάσεων δεν μπορούν να εκτυπωθούν σε αυτό το μέγεθος.

Είναι απαραίτητο οι φωτογραφίες που θα δώσω για εκτύπωση να έχουν αναλογίες 3/2;
Όχι δεν είναι απαραίτητο. Αν όμως δεν έχουν αυτές τις αναλογίες τότε ή θα κοπεί κάποιο τμήμα των φωτογραφιών σας ή θα εκτυπωθούν λίγο μικρότερες για να χωρέσουν στο 10x15cm χαρτί. Οι επιλογές είναι fit-in και fill-in. Περισσότερα για αυτές μπορείτε να διαβάσετε
εδώ.

Από τη στιγμή που μιλάμε για ψηφιακές φωτογραφίες, πως μπορώ να τις δώσω σε φωτογραφείο για εμφάνιση;
Τα περισσότερα φωτογραφεία σήμερα δέχονται τις φωτογραφίες σας είτε απ’ ευθείας από την κάρτα της μηχανή σας, είτε από CD. Τα φορμάτ που δέχονται για εκτύπωση είναι τα jpeg και tiff.

Συγγραφή: Αλέξανδρος Βελέντζας (fractalbit), Μιχάλης Βλαστός (Dr_Michael), Γιάννης Κόκκινος (Barba_Giannis).
Επιμέλεια : Βελέντζας Αλέξανδρος (fractalbit)
Δεκέμβριος 2002

Συζητήστε σχετικά με το ανωτέρω θέμα



Διαφημιστικός χώρος


Το DPGR στο Facebook

ΦωτοΓράφω
Μελαγχολικό Παγχνίδι
Aπό PanteleimonB

Πως να την πλησιάσεις...Πως να τολμήσεις να της ζητήσεις ένα παιχνίδι, διακόπτωντας τη σκέψη που την εχει μαρμαρώσει. Κρατά στα χέρια της το πιστόλι μα δε σημαδεύει. Ξερει ότι είναι άσκοπο. Ξέρει ότι το μόνο που έχει... Περισσότερα

Wallpapers
Dust and glowing gas...
photonut
9.4 (197 πόντοι / 21 ψήφοι)
Άνοιξη στο Βελούχι
gf
9.1 (255 πόντοι / 28 ψήφοι)
Θα τον τρελάνουμε τον Ήλιο...
GeorgeFocus
9.4 (216 πόντοι / 23 ψήφοι)
Περισσότερα...

Μεγάλοι Φωτογράφοι
Josef Koudelka
Εγώ δεν προσπαθώ να καταλάβω. Για μένα το πιο ωραίο πράγμα είναι να ξυπνάω, να βγαίνω έξω και να κοιτάζω. Το κάθε τι.

Φωτογραφικές ρήσεις
Δεν παίρνεις μια φωτογραφία, την φτιάχνεις.
- Ansel Adams